Hans Cloos i muzyka Ziemi

Choć Hans Cloos kojarzy się raczej z nazwiskiem pewnego fikcyjnego filmowego agenta, to w Karkonoszach powinniśmy bardziej pamiętać o ogromnych zasługach pewnego profesora geologii, który właśnie tak się nazywał.

Hans Cloos urodził się w 1885 roku  Magdeburgu, zaś zmarł w 1951 w Bonn. Był geologiem, badaczem różnych obszarów świata, w tym zwłaszcza niemieckich kolonii w Afryce. Pracował również w Karkonoszach, a w latach 1919-1926 był profesorem geologii na Uniwersytecie Wrocławskim i szefował Instytutowi Geologii i Paleontologii. Po 1926 roku wyjechał na uniwersytet w Bonn. Hans Cloos zajmował się budową wielkich granitowych ciał (plutonów), aby zrozumieć mechanizmy intruzji magmowych. Na podstawie wielu badań z całego świata stworzył model „Granittektonik”, który wyjaśnia szereg cech budowy wielkich ciał magmowych. Przykładem, który często przewija się w jego dziełach, jest granit karkonoski, w którym opisał m.in. trzy prostopadłe do siebie systemy spękań skalnych (pionowe nazwane Q i S, oraz połogie L). Koncepcja „tektoniki granitu” szybko się rozpowszechniła w zachodnim świecie naukowym i jest znana oraz stosowana w podręcznikach do geologii strukturalnej do dziś. Analizując spękania oraz struktury fluidalne w karkonoskim granicie Hans Cloos podjął także próbę określenia kierunków płynięcia magmy. W swoich publikacjach poświęcił również trochę uwagi skałom wschodniej osłony granitu Karkonoszy oraz interpretacji genezy rzeźby Karkonoszy oraz Kotliny Jeleniogórskiej. Opisał również w bardzo wyczerpujący sposób odsłonięcie bazaltoidów w Małym Śnieżnym Kotle, jednak w przyszłości to publikacja innego geologa Georga Berga była w tym temacie cytowana. Szkoda, bo zawierała błędy, które m.in. określiły wystąpienie tej skały jako dwie żyły o metrowej grubości.

Zasługi Hansa Cloosa dla geologii są szeroko doceniane. Międzynarodowa Asocjacja Geologii Inżynierskiej Środowiska wręcza nagrodę jego imienia. Również jeden z grzbietów na Księżycu (Dorsum Cloos) został nazwany jego nazwiskiem.

Warto pamiętać, że to Hans Cloos powiedział piękne zdanie, że geologia jest muzyką Ziemi.

Brak komentarzy

Napisz komentarz

Nie masz uprawnień do rejstracji
X