Andaluzyt – pozostałość po intruzji sprzed 300 milionów lat

W obrębie Karkonoszy i ich okolic występuje wiele minerałów, które sprawiają wrażenie niezbyt urodziwych – nie wykształcają pięknych kryształów, nie mają żywych barw i krystalicznej przezroczystości. Jednak niektóre z nich są niezwykle rzadkie w skali Polski, a nawet i Europy, w związku z tym stają się obiektem poszukiwań kolekcjonerów i zbieraczy minerałów. Do tej grupy można zaliczyć niepozorny andaluzyt, który w tych okolicach spotykany jest jedynie w obrębie skał osłony granitu karkonoskiego.

Andaluzyt jest krzemianem glinu. Jest to minerał dość twardy (7,5 w skali Mohsa), krystalizujący w układzie rombowym, o białej rysie. Swoją nazwę wziął od regionu w Hiszpanii – Andaluzji, gdzie został po raz pierwszy opisany. Andaluzyt posiada wiele barwnych odmian, ale najczęściej przybiera kolor jasnoszary i brunatny z różowym odcieniem. Jest to minerał kruchy, zwykle nieprzezroczysty, o wyraźnej łupliwości i nierównym przełamie. W skałach występuje w postaci wydłużonych kryształów od długości do kilku, a nawet kilkunastu centymetrów, ale bywa też spotykany w postaci skupień zbitych, ziarnistych, pręcikowych oraz promienistych.

Andaluzyt jest minerałem rzadkim, występującym najczęściej w skałach zmienionych metamorficznie na kontakcie z intruzjami granitoidowymi. Jego największe wystąpienia znajdują się w Brazylii i Myanmarze. W Polsce spotykany jest w otoczeniu intruzji granitoidowych Karkonoszy i masywu Strzegom-Sobótka, oraz w pegmatytach i gnejsach Gór Sowich, a także w łupkach krystalicznych w okolicach Lądka Zdroju i Kamieńca Ząbkowickiego. Andaluzyt ma znaczenie naukowe i kolekcjonerskie, bywa też wykorzystywany w przemyśle jako materiał ogniotrwały i kwasoodporny

Wokół granitowego masywu Karkonoszy andaluzyt odnotowywany był w wielu miejscach, jednak chyba najbardziej znanym wystąpieniem tego minerału jest niepozorna skałka położona przy szosie Szklarska Poręba – Świeradów, tzw. Skałka Teściowej. Jest ona ukryta w lesie, jej skalne ściany osiągają około 20 m wysokości, zaś ze szczytu rozciąga się widok na Grzbiet Kamieniecki, Pogórze Izerskie i Kotlinę Jeleniogórską. Skałka zbudowana jest głównie z ciemnoszarych hornfelsów. Są to skały, które powstały poprzez podgrzanie łupków łyszczykowych przez wydostającą się z głębi Ziemi gorącą granitową magmę. Wysoka temperatura sprawiła, że skała ta zmieniła swoją strukturę i pojawiły się w niej nowe minerały, m.in. andaluzyt i kordieryt, typowe dla tego typu przeobrażeń w obrębie skał. W obrębie hornfelsów występują drobne żyły mlecznego kwarcu, aplitów i pegmatytów. Andaluzyt na Skałce Teściowej można spotkać w hornelsach, gdzie jego wydłużone kryształy osiągają 1 cm długości, oraz w pegmatytach, gdzie tworzą kryształy długości do 5 cm! Takie andaluzyty są cenione przez zbieraczy i kolekcjonerów minerałów, którzy przyjeżdżają w rejon Karkonoszy z daleka, żeby zobaczyć ten rzadki kamień. Jednak również zwykli turyści mogą wybrać na krótką wycieczkę na Skałkę Teściowej, do czego gorąco namawiam. Nawet jeśli nie uda się odnaleźć ładnego okazu andaluzytu, można rozkoszować się pięknymi widokami rozpościerającymi się z tego miejsca.

Andaluzyt ze Skałki Teściowej

Andaluzyt ze Skałki Teściowej

Skałka Teściowej

Widok ze Skałki Teściowej

Hornfels ze Skałki Teściowej

Brak komentarzy

Napisz komentarz

Nie masz uprawnień do rejstracji
X